Home
DeZorgBV
Nieuws
Over ons
Werken bij
Kwaliteit
Contact
 
 

Het spel van de belangrijke mensen.

 
10 september 2019
Onlangs is heel verpleegkundig Nederland in rep en roer geweest. V&VN (“DE” verpleegkundige beroepsorganisatie met 100.000 leden, waaronder ook verzorgenden) heeft in haar oneindige wijsheid een voorstel gedaan ten aanzien van functiedifferentiatie en wet BIG II binnen het verzorgende/verpleegkundige beroep. Daarbij is de regieverpleegkundige gelanceerd, een verpleegkundige functionerend op Hbo-niveau. Voor alle verpleegkundigen die voor 2012 een hbo-opleiding hebben gevolgd betekent dit dat zij een toets moeten afleggen, willen zij als regieverpleegkundige in het Big register kunnen worden geregistreerd. Voor alle mbo-verpleegkundigen die momenteel op hbo-niveau werken, betekent dit dat zij daarvoor een opleiding dienen te volgen. Dit voorstel viel noch bij de achterban van V&VN, noch bij de rest van verpleegkundig Nederland (187.000) in goede aarde. Op social media is een ware oorlog uitgevochten tussen de voorstanders van dit voorstel (veelal belangrijke mensen) en de mensen van de werkvloer, die tegen waren. Dit heeft uiteindelijk geleid tot het aftreden van een aantal belangrijke mensen: het bestuur van de vereniging.

Dit is een voorbeeld van hoe de democratie soms kan werken. Belangrijke (soms gekozen) mensen hebben belangrijke taken en er moet soms een en ander achter het bureau geproduceerd worden ter verbetering van de kwaliteit en/of de verhoging van de deskundigheid. De opleidingsverschillen binnen verpleegkunde zijn al jaren een doorn in t oog: hbo-opgeleiden doen hetzelfde werk en krijgen evenveel salaris als mbo-opgeleiden. In het kader van functiedifferentiatie en functiewaardering gezondheidszorg moet er een oplossing komen voor dit vreemde fenomeen. Binnen de commissie Meurs heeft de V&VN haar aandeel in het voorstel gehad. Het voorstel zou leiden tot meer professionaliteit en een stimulans kunnen zijn voor persoonlijke ontwikkeling.  Echter, niet alle verbetervoorstellen zijn ook daadwerkelijk mogelijk, efficiënt, inzetbaar, of zoals bij de V&VN: hebben draagvlak bij uitvoerenden.

We hoeven overigens geen medelijden te hebben met de voormalig bestuurders van de V&VN; het spel van de belangrijke mensen zal voor hen vast en zeker gaan beginnen. Uit gesjeesde belangrijke mensen zoals managers en bestuurders vinden namelijk al gauw weer ergens anders een goed betaalde (management)baan. Zo ook Hans Simons, voormalig staatsecretaris van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur. Na het financiële fiasco van de fusie van de twee Oosterscheldeziekenhuizen in 2009 is hij in 2011 als voorzitter van bestuur bij de AZN aangeschoven. En bij de uitvoering van die taak heeft hij de belangen en bevindingen van de mensen van de ambulance niet serieus genomen. Dat werd voor mij evident na het zien van een actualiteitenprogramma in 2016.

In oktober 2016 al zond het KRO-NCRV-programma “De Monitor” namelijk een uitgebreide documentaire uit over de spoedzorg van Nederland. Voor de geïnteresseerden onder ons:
https://demonitor.kro-ncrv.nl/uitzendingen/spoedzorg.
Toen al was er sprake van overvolle SEH’s, ziekenhuizen werden gesloten of fuseerden, ambulances kenden lange aanrijtijden die uiteindelijk niet meer gehaald werden.

Als bij toeval struikelden de journalisten tijdens hun onderzoek over het (destijds) “nieuwe” uitvraagsysteem: NTS en proQA. Uit het onderzoek welke volgde bleek dat het overgrote deel van de ambulance hulpverleners het uitvraagsysteem van de meldkamer aanwezen als grote boosdoener van de problematiek: rijden op onzinnige meldingen waardoor meer ritten aanbod, waardoor meer schaarste van ambulances, waardoor aanrijtijden niet meer werden gehaald. De vaak onnodige interventie van de ambulancehulpverleners genereerde meer presentaties op de SEH, waardoor de SEH in korte tijd veel meer aanbod van patiënten krijgt, welke niet door de capaciteit kon worden opgevangen.

Een schrijnend voorbeeld wordt door voormalig ambulancechauffeur Bas den Bleeker (die het niet meer aan kon zien en daarom gestopt is met het ambulancewerk wat hij part time deed. Hij is zich volledig op zijn kwekerij gaan richten). Hij sprak over een inzet omtrent een kind die in aanraking kwam met schrikdraad (wie heeft er in zijn kinderjaren niet eens kennis gemaakt met schrikdraad) welke als elektrocutie werd uitgegeven en politie, traumaheli en tweede ambulance werden ingezet, OMDAT HET SYSTEEM DAT AANGAF. “Het protocol bepaalt, ook als de centralist twijfels heeft, dat horen we niet alleen van ambulancepersoneel maar ook van de centralisten zelf” aldus Teun van de Keuken, programma presentator. Een conclusie die heden ten dage nog volledig overeind staat.

Het meest stuitende in de documentaire vond ik echter dat Hr. Simons (toenmalig voorzitter van bestuur van de AZN) als reactie op de bevindingen aangaf dat hij dacht dat de ambulancehulpverleners overtrokken reageerden. Als onder andere voormalig staatsecretaris van volksgezondheid is Hr. Simons een heel belangrijk mens (https://www.parlement.com/id/vg09llqet6x1/h_j_hans_simons) en ik vermoed dat hij via de juiste contacten/onderlinge regeling/ kruiwagens etc. deze functie heeft mogen bekleden. In ieder geval kan ik hem in zijn curriculum vitae niet betrappen op inhoudelijke kennis van zaken aangaande acute hulpverlening. Dit is een belangrijk onderdeel van wat ik het spel van de belangrijke mensen noem. Ook al wordt de plank volledig misgeslagen, wordt er niet naar de beroepsuitoefenaars geluisterd en zijn persoonlijke belangen zwaarwegender dan het uiteindelijke doel van een instelling; voor belangrijke mensen is dat eigenlijk ondergeschikt aan het persoonlijke doel (macht, geld, aanzien? Ik weet het niet precies).

Uit bovenstaande blijkt overigens ook dat de belangrijke mensen zichzelf boven het gepeupel achten. Zij weten wel wat goed is voor de werklieden, nog beter dan de werklieden zelf. Dat blijkt natuurlijk niet op de waarheid te berusten, dat snapt elke beroepsbeoefenaar ook wel. Een tweede belangrijke pijler van het spel van de belangrijke mensen is dus bluffen: volhouden dat je het echt beter weet, ondanks dat de waarheid uiteindelijk duidelijk het tegenovergestelde laat zien.

De waarheid is namelijk dat we na drie jaar ploeteren in de ambulance wereld nog steeds met dezelfde gevolgen kampen als in 2016: er zijn zelfs gigantische personeelsproblemen binnen de ambulancehulpverlening bijgekomen. De SEH’s zijn nog steeds chronisch overbelast en we rijden nog steeds van hot naar her met de patiënten. Nieuw is ook dat ziekenhuizen inmiddels ook faillissement aanvragen, zoals IJsselmeerziekenhuizen en Slotervaart ziekenhuis 2018: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/11/07/ministerie-wist-in-de-zomer-al-dat-situatie-van-ziekenhuizen-kritiek-was-a2754245 : (Overigens een interessant artikel: belangrijke mensen wisten al eerder dat het niet goed ging met de ziekenhuizen, maar reageerden hier onvoldoende op).

De belangrijke issues die dus in 2016 al publiekelijk door “De Monitor” aan de kaak zijn gesteld, zijn niet geadresseerd in de afgelopen jaren. De nieuwe uitvraagsystemen waren immers geïmplementeerd en er was geen weg meer terug. De doos van Pandora is geopend. Uiteraard heeft het veel fysieke en ook financiële inspanning gekost om een en ander te implementeren en alleen dat al is een voldoende groot argument om de oude situatie niet te herstellen. De belangrijke mensen blijven daarom volhouden dat het geweldige systemen zijn om zo gezichtsverlies te voorkomen en krijgen daar ook voldoende platform voor. Een derde pijler van het spel van de belangrijke mensen is namelijk publiciteit. De belangrijke mensen worden vaak uitgenodigd in praatprogramma’s op TV en op de radio en kunnen daar dan hun standpunten kracht bijzetten. Van alle kanten kun je als toehoorder meekrijgen dat het echt wel klopt wat de belangrijke mensen willen en weten. Het toeval wil dat ik persoonlijk getracht heb in 2016 via een bericht aan “De Monitor” mijn stem te laten horen. Ik heb een email gestuurd met persoonlijke ervaringen die de boodschap van het programma onderstreepten. Echter, ik behoorde niet tot de belangrijke mensen….

Wat leren we hier nou van? Wat kunnen wij nou doen om dit tij te keren? Er zullen altijd belangrijke mensen zijn. Zij nemen de beslissingen en zij zullen daar ook verantwoordelijkheid over moeten dragen. Het is van belang dat wij ze daarbij helpen. Is je als beroepsgroep samen verenigen dan een optie? Kijkend naar de V&VN weet ik dat niet zo zeker: ook daar nemen belangrijke mensen beslissingen die niet altijd in het belang van de achterban zijn. Nee, ik denk dat we zelf moeten leren het spel te spelen. Wij zijn de belangrijke mensen en moeten een vuist maken door vooral de derde pijler van het spel mee te spelen. Social media is voor ons allen bereikbaar en heeft ervoor gezorgd dat het nu landelijk bekend is geworden dat verpleegkundigen in Nederland gehoord willen worden. Het blijkt dat we nog helemaal geen consensus hebben bereikt over hoe wij ons functiehuis zouden willen inrichten. Het spel van de belangrijke mensen krijgt er een pijler bij: je moet als belangrijk mens actief meewerken op de werkvloer en leren luisteren naar de beroepsprofessionals die dagelijks inhoud geven aan hun primaire drijfveren. GOEDE ZORG OP MAAT, dat is wat we willen. Mensen op de werkvloer moeten samen naast elkaar staan en daar beleid maken. Het spel van de belangrijke mensen wordt immers in de actuele realiteit daar dagelijks gespeeld.