Home
DeZorgBV
Nieuws
Over ons
Werken bij
Kwaliteit
Contact
 
 

Verward gedrag

 
3 november 2019
Het is 18:08 en we krijgen een melding met a2 urgentie: ouders zien het niet meer zitten, zoon 24 jaar agressief. Bekend bij pro persona, heeft een RM.

NTS: verward gedrag, suïcidaal (????). Politie rijdt mee. Ambu wacht op sein veilig.

 

Deze melding brengt mij terug naar een melding die we kregen tijdens oud en nieuw 2019: dochter is agressief, moeder weet zich geen raad. In het verleden anorexie. Reden overslaan triage: veel paniek. Politie vooralsnog niet aanrijdend, dochter wordt door broer in bedwang gehouden.

 

Ik sla mijn LPA 8.1 er nog maar eens op na. Naast de drie bekende protocollen psychiatrie (9.1 Angst-/paniekaanval, 9.2 overdracht psychiatrische patiënt en 9.3 veilig vervoer psychiatrische patiënt) kan ik toch geen protocol ontdekken waaruit blijkt dat de ambulance bij de melding geïndiceerd is. Een excited delirium syndroom dan? Zou dat aan de hand zijn? Dat zou uiteraard kunnen, maar waarom hebben we niet meer informatie?

 

Met de komst van het nieuwe protocol op de meldkamer aangaande verward gedrag komt het steeds vaker voor dat wij als ambulance hulpverleners ingezet worden bij psychiatrisch gestoord gedrag. Agressie speelt dan vaak een rol. Politie, GGZ-verslavingszorg en ambulance zijn samen in 2015 een convenant aan gegaan waarin onder andere stelling is genomen dat psychiatrische patiënten specifieke zorg nodig hebben welke niet tot het deskundigheidsgebied van de politie behoort en derhalve doen zij mede een beroep op de collega’s van de ambulance. Recentelijk is daaruit het concept van de psycholance geboren. De psycholance rijdt echter niet standaard in elke regio en derhalve wordt de reguliere A-ambulance door de MKA ook ingezet op dergelijke meldingen.

 

In oktober 2015 is een aanjaagteam verwarde personen benoemd door ministerie van VWS en ministerie veiligheid en justitie. Dit aanjaagteam heeft 9 bouwstenen ontwikkeld van waaruit de hulpverlening zo snel mogelijk en zo passend mogelijk wordt ingezet (waaronder het eerdergenoemde convenant). In het document  “Verbeteren van melding van personen met verward gedrag” uitgegeven door het SiRM (Strategies in regulated markets) staat te lezen dat de MKA een ambulance in zal zetten bij levensbedreigende of spoedeisende somatische of psychiatrische aandoening. In oktober 2016 heeft AZN in samenwerking met de politie SiRM gevraagd een landelijk model melding op te stellen.

Het heiligenboek (ook wel bekend onder de naam proQA of NTS) wordt daarbij uiteraard ter hand genomen door de MKA-centralist om te triëren of de ambulancehulpverlener ter plaatse moet komen om nogmaals te triëren(?). 

Het kan evengoed zijn dat ondanks het feit dat er geen ambulance-indicatie is, toch een ambulance wordt ingezet, en wel om de volgende redenen:

-         Thuis kan geen boordeling plaatsvinden

-         De crisisdienst kan niet binnen 1 uur bij de persoon aanwezig zijn

 

Dat is toch merkwaardig: indien de ter zake deskundige niet op tijd is, worden de ambulancehulpverleners geacht waar te nemen? Een fenomeen wat we eerder al zagen binnen de huisartsenij vindt nu ook plaats binnen de psychiatrie?

Hoe kan het toch dat wij als ambulancehulpverleners geacht worden op deze, zeer specifieke aspecten van gespecialiseerde zorggebieden, steeds maar als vervanger op te treden? Dat is toch net zoiets als de bakker vragen je loodgieterswerk even te komen waarnemen? Vragen die bij mij meteen opkomen zijn: Welk protocol ondersteunt mij? Hoe trieer ik of een patiënt al dan niet specialistische psychiatrische zorg nodig heeft en met weke urgentie dan? Uiteraard laat ik de psychiatrische patiënten met somatische klachten in dit relaas buiten beschouwing. Het spreekt voor zich dat we de patiënt met bijvoorbeeld een auto-intoxicatie helpen. Maar in het geval van bovenstaande melding gaat het om een 24-jarige jongen bekend met schizofrenie, die 6 weken geleden met de medicatie is gestopt (uiteraard zonder overleg) en daarbij een terugval heeft waardoor achterdocht en agressie weer opspeelden. Wij zijn 2 uur ter plaatse geweest om de juiste hulp in te schakelen (dat drukt lekker op de beschikbaarheid in de regio). Voor de patiënt en zijn familie zeker geen zorg op maat.

De betreffende dienstdoende psychiatrie-verpleegkundige waar ik uiteindelijk telefonisch contact mee had heeft voor de zekerheid nog 2 keer nagevraagd of de patiënt echt geen somatische problematiek had (lees: heb je echt geen reden voor vervoer naar ziekenhuis). Toen eenmaal duidelijk werd dat ik toch echt de zorg aan de GGZ-crisisdienst wilde overdragen hoorde ik dat het nog minimaal 1 uur zou duren voordat de psychiater ter plaatse kon zijn. Of dat verantwoord was qua veiligheid werd aan de politie overgelaten. Ik laat maar even buiten beschouwing dat deze patiënt onder RM 6 weken geleden acuut had moeten worden opgenomen na t staken van de medicatie, want dat was eigenlijk de voorwaarde….

 

Uit de analyse van de SiRM blijkt verder dat alle ambulance hulpverleningen ingezet voor meldingen met een psychiatrische component (in de periode oktober 2015-oktober 2016) vooral in de avond en nacht verleend werden. Op zijn minst ook opmerkelijk: Waar voorheen de ambulance voornamelijk reed om patiënten die een IBS kregen naar een gesloten inrichting te brengen (daar is protocol 9.2 en 9.3 goed op toepasbaar) of om somatische hulp te verlenen, komt het nu dus voor dat ambulancehulpverlener na de politie als eerste ter plaatse komt om de mentale toestand van de patiënt te beoordelen. Blijkbaar schiet de reguliere GGZ-hulpverlening in de nachtelijke uren daarin dan tekort. Wederom een gemeenschappelijkheid die deze sector deelt met de huisartsenzorg: immers, indien de HAP te druk is, zal de ketenzorg moeten bijspringen. De deskundigheid van de hulpverlener is dan misschien niet meer de eerste prioriteit, maar het kunnen wegzetten van de melding wel.

Jammer is dat bij het aanpassen van de uitvraagsystemen bij de MKA aangaande verward gedrag extra scholing van ambulancepersoneel is nagelaten. Ook zijn onze LPA protocollen niet aangepast op een dergelijke uitbreiding van onze zorgtaken. Het paard wordt daarmee in mijn beleving achter de wagen gespannen.

 

Op de meldkamer in Arnhem is er in oktober 2018 speciaal voor deze meldingen een GGZ verpleegkundige beschikbaar voor het meld- en adviespunt verward gedrag. Een groot succes kunnen we lezen op de site van de veiligheidsregio Gelderland Midden. Dat lijkt in ieder geval te leiden tot een efficiëntere inzet van middelen en deskundigheid aangaande verward gedrag.

Dit lijkt mij een stap in de juiste richting. Inmiddels zijn we een jaar verder en ik ben erg benieuwd of een dergelijke pilot zich leent voor landelijke uitbreiding naar andere RAV’s.

 

Tot daar meer duidelijkheid over komt, blijf ik verbaasd over de gang van zaken en in verwarring achter….